NHẬN XÉT & ĐÁNH GIÁ TỔNG QUÁT HỘI THẢO KHOA HỌC

Thứ bảy - 14/04/2018 10:53
DỰ ÁN ĐÊ BIỂN VŨNG TẦU – GÒ CÔNG

TRONG CHIẾN LƯỢC ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐBSCL
- Ngày tiến hành: 6/4/2018 tại Hội trường A2, Văn phòng Trung ương Đảng tại TP Hồ Chí Minh
- Người trình bầy Đề tài chính: GS.TS Đào Xuân Học, cùng 6 Nhà khoa học: GS.TS. Nguyễn Quang Kim, GS.TS. Trần Đình Hòa; Ths. Trần Bá Hoằng, KS. Trần Văn
Dung; TS. Lê Xuân Tuấn và GS.TS. Nguyễn Bá Hùng – nhằm “Xác lập cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc xây dựng tuyến đề Vũng Tàu – Gò Công”.
- Cơ quan tổ chưc hội thảo: Liên hiệp các Hội Khoa học Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) Chủ trì hội thảo: Chủ tịch Liên hiệp hội GS.TSKH Đặng Vũ Minh.
- Cơ quan phối hợp: Viện Địa chất, Nước và Môi trường (thuộc VUSTA) và Cty Cổ phần Nước và Môi trường Hoàng Gia (tại TPHCM).


PE. TRẦN VĂN VIỆT
Chuyên gia Địa kỹ thuật Công trình
(Trong tư cách vừa là Đại biểu tham gia Hội thảo, vừa là Người quan sát tiến trình Hội thảo)

I. NHẬN XÉT TỔNG QUÁT HỘI THẢO
Có thể nói, cuộc Hội thảo đã thành công tốt đẹp (vượt mong đợi) bởi các lý do sau:
1. Với trên 200 giấy mời được gửi đi, trong dự kiến có từ 100 đến 150 đại biểu tham đự
được xem là thành công. Vì thế Ban tổ chức đã quết định thuê Hội trường 150 chỗ ngồi và
in ấn 160 bộ tài liệu đã phát hết và một số người đến sau không còn tài liệu.
Kết quả thực tế số người tham dự vượt trên 160 người, trong đó gần 150 ghế ngồi
chính đã chật cứng sau khoảng 15 phút đón tiếp đại biểu, và rải rác sau đó ước có trên 20
ghế ngồi phụ đã phải huy động, nhưng vẫn có người phải đứng ven rìa và bên ngoài.
2. Có cả một số các vị Nguyên lãnh đạo và lãnh đạo cấp Bộ, Cục, Vụ, Viện (nguyên bộ
trưởng Xây dựng Nguyễn Hồng Quân và đương kim thứ trưởng Nguyễn Đình Toản) cũng
quan tâm gợi ý tham gia. Còn hầu hết đại biểu là các Nhà khoa học và Chuyên gia kỹ
thuật đầu ngành thuộc lính vực Thủy lợi, Thủy lực, Địa chất - Nước - Môi trường…. đến
tham dự.
3. Đặc biệt là dễ dàng quan sát thấy, hầu như tất cả các đại biểu đến tham dự đều trong tâm
thế vui vẻ, hồ hỡi và háo hức được tham dự, tìm hiểu và chứng kiến mội cuộc Hội thảo
được xem là rất quan trọng liên quan đến ứng phó với biến đổi khí hậu vùng ĐBSCL nói
chung và chống úng ngập TPHCM nói riêng – Một vấn đề rất bức súc, đã có rất nhiều nỗ
lực mà chưa được giải quyết.

2
Vì thế, ngay trước 8giờ, đã có nhiều Đại biểu đến đăng ký lấy Tài liệu và sau đó công
việc đăng ký Đại biểu và cấp phát Tài liệu rất khẩn trương, đến khoảng 8h20’ là Hội
trường đã chật kín chỗ ngồi và phải huy động thêm ghế phụ. Dù đã từng tham gia nhiều
Hội thảo, nhưng đây là lần đầu người viết được chứng kiến và quan sát thấy một cuộc Hội
thảo Khoa học mà cả Ban Tổ chức và các Đại biểu làm việc khẩn trương, trong một tâm
thế hồ hỡi, phấn khởi và có phần háo hức.
3. Thời gian trình bầy trong Hội thảo đã đã bám sát và thực hiện đúng Chương trình nghị
sự. Mặc dù thời lượng cho từng Đề tài rất sít sao, các diễn giả đã lần lượt trình bầy rất
thành công 7 Đế tài, Theo đó:
a. Đề án chính “Đê biển Vũng Tàu-Gò Công” được GS.TS. Đào Xuân Học, trong tâm
thế tự tin và chủ động, đã trình bầy một cách mạch lạc và khúc triết từ “Cơ sở lý luận
Giải pháp” đến “6 Mục tiêu-Nhiệm vụ Dự án rất có ý nghĩa gồm:
a.1) Chống lũ ngập úng và thâm nhập mặn cho toàn vùng TP.HCM trước mặt và lâu
dài”.
a.2) Tăng cường khả năng thoát lũ , giảm chiều sâu và thời gian ngập lũ, chống thâm
nhập mặn cho vùng Đồng Tháp Mười (ĐTM) trong diều kiện biến đổi khí hậu và
nước biển dâng. Chống xâm nhập mặn khu vực Gò Công-Long An.
a.3) Phòng chống thiên tai và các tác động từ biển cho toàn bộ khu vực TP.HCM và
vùng ĐTM với diện tích trên 1 triệu ha.
a.4) Về lâu dài, sau khi xử lý tốt môi trường ở khu vực sẽ chuyển thành “hồ chứa nước
ngọt” cho vùng ĐTM, chuẩn bị cho mọi sự biến động bất lợi về dòng chảy do hoạt
động của các hồ nước thủy điện và nước ở thượng nguồn.
a.5) Rút ngắn khoảng cách giao thông từ các tỉnh Miền Tây đến Vũng Tàu 130km,.
Đặc biệt, tạo sự liên kết cho phát triển kinh tế-xã hội, tạo ra vùng động lực mới
phát triển các ngành CN, dịch vụ, du lịch, mở rộng và hình thành chuỗi đô thị
mới cho cả TP.HCM và các tỉnh, TP lân cận (VT, ĐN, LA, TG….). Là nơi XD
cảng biển trong tương lai, khai thác năng lượng gió và năng lượng mặt trời.
a.6) Sử sụng một phần đất và 50% diện tích mặt hồ (khu vực lấn biển) lấy kinh phí để
xây dựng Đê biển (Nhà nước góp 15% tổng kinh phí XD cho giai đọan đầu).
Tiếp theo là trình bầy các đề mục trong “Nội dung cơ bản Dự án” gồm các đề mục
“Mô hình thủy lực và tài liệu cơ bản”, “Các kích bản tính toán”, “Tác động dự án”,
“Phân tích hiệu quả kinh tế Dự án”; “Tác động tiêu cực của Dự án”. Rất nhiều hình vẽ,
biểu bảng, đồ thị tính toán làm minh chứng trong khi trình bầy.
b. Tiếp đó, Kết quả nghiên cứu độc lập Cụm 6 Đề tài - nhằm xác lập cơ sở khoa học cho
việc xây dựng “Tuyến đê biển Vũng Tàu – Gò Công” được các Bộ Ngành triển khai – đã
được trình bầy bởi các các diễn giả:
b.1) GS.TS. Nguyễn Quang Kim với Đề tài “Giải pháp kiểm soát ngập lụt cho TP. Hồ
Chí Minh và vùng phụ cận”.
b.2) GS.TS. Trần Đình Hòa với Đề tài “Nghiên cứu kết cấu công trình và giải pháp xây
dựng tuyến đê biển Vũng Tàu – Gò Công”.

3
b.3) Ths. Trần Bá Hoằng với Đề tài “Tác động của Dự án đê biển Vũng Tàu-Gò Công
lên chế độ thủy thạch động lực khu vực cửa sông, ven biển lân cận ”.
b.4) KS. Trần Văn Dung với Đề tài “Đánh giá tác động của Dự án đê biển Vũng Tàu-Gò
Công đến giao thông vận tải thủy”.
b.5) TS. Lê Xuân Tuấn với Đề tài “Nghiên cứu ảnh hưởng của Đê biển Vũng Tàu – Gò
Công tới các hệ sinh thái ven biển vùng rừng ngập mặn Cần Giờ, TP.HCM”.
b.6) PGS.TS. Nguyễn Bá Hùng với Đề tài “Đánh giá ảnh hưởng của Dự án đê biển
Vũng Tàu-Gò Công đến kinh tế - Xã hội vùng hạ du Đồng Nai – Sài Gòn”
Đánh giá tổng quát: Với kết cấu tài liệu như trên và với nội dung từ Đề án chính (Tuyến
Đê biển VT-GC) đến các Đề tài nghiên cứu đánh giá các khía cạnh tác động đến Đề án
chính, tùy là tóm tắt nhưng đã thể hiện đầy đủ đội dung cần thể hiện, quan sát thấy rất
thuyết phục người nghe.
Đặc biệt là phần trình bầy của GS. Đào Xuân Học với phong thái khoan thai, nhẹ
nhàng nhưng đĩnh đạc và chủ động, đã thể hiện được tầm hiểu biết thâm sâu các khía
cạnh của Đề án, kem theo rất nhiều hình ảnh và thông tin trong Đề án trong nước cũng
như các Đề án tương tự ở nước ngoài, đã hầu như thuyết phục hoàn toàn được người
nghe, vồn là các nhà khoa học và chuyên gia kỹ thuật đầu đàn thuộc các lĩnh vực đất –
nước - môi trường - xã hội.
4. Về ý kiến Phát biểu trong Hội thảo:
a. Một hiện tượng có thể xem là “bất thường” đã xảy ra là khi bước sang chương trình
Thảo luân của các đại biểu. Đó là GS Học thông báo rằng nghe nói có các “tài liệu”
thể hiện được giải pháp hay hơn đã được phát tán trong Hội thảo. Do đó GS Học rất
muốn nghe các ý kiến trái chiều, nên xin trân trọng mới “Tác giả của tài liệu” đó lên
phát biểu đầu tiên. Tuy nhiên, sau nhiều lần “mời” và nhìn ngó khắp Phòng vẫn
không có ai bước lên diễn đàn. Sau đó, trong Hội trường xì xào cho rằng đó là “hiện
tượng gây nghiễu”.
b. Tiếp theo có hai ý kiến của 2 đại biểu tự giới thiệu danh xưng và các chức danh ( TS
…..Hải và GS ….. Đắc) cho thấy họ là các chuyên gia đầu ngành về môi trường, đã
từng hoạt động nhiều năm với nhiều chức danh về vấn đề Thủy lợi và Môi trường ở
Việt Nam và Thế Giới. Trong phát biểu dài, nhưng không thấy có ý kiến “phản đối”
mục tiêu của Đề án (nghĩa là cơ bản đồng tình), song thể hiện sự “rất băn khoăn về
kinh phí” trong lúc Nhà nước còn khó khăn và có gợi ý các Đề án khác có thể tiết
kiệm hơn mà vẫn đạt mục đích. Ngoài ra, nhiều “băn khoăn” trong phát biểu về các
khía cạnh tiêu cực của Đề án, thể hiện có vè họ chưa nghiên cữu kỹ tài liệu và không
thật chú ý trong quá trình trình bầy, vì các vấn đề đó đã được kiến giải qua 7 báo cáo.
c. “Hiện tượng hy hữu” nữa được xem là “hạt sạn” trong Hội thảo. Đó là khi vị đại biểu
thứ 2 đang trình bầy có nói lên ý là: “hiện nay có nhà nghiên cứu có giải pháp với
cùng mục tiêu chống ngập mặn do triều hay nước biển dâng, không những đơn giản
dễ thực hiện mà còn rẻ hơn hàng chục lần nên khuyến khích áp dụng”, thì đã có
người cắm USB vào Laptop và ngang nhiên trình chiều trên mành hình Đề tài mang

4
tên “Đập mở - Open Dam” và sau đó micro được chuyển cho đại biểu cao tuổi, đầu
bạc, tự giới thiệu là TS. Hoàng Ngọc Kỷ với một dãy dài công trình khoa học và
thành tích… trong đó được biết là nhà chuyên môn hang đầu về Địa chất Đệ tứ và
Đất loại Loess (vật liệu phong tích).
Hiện tượng được xem là “cướp diễn đàn” này làm cả Hội trường cười xòa, còn
Chủ tọa không thể ngăn mặc dù nhiều lần đã nhắc nhở việc “đi sai chủ đề” (nếu cần
sẽ tổ chức Hội khảo khác) và ra hiệu về chiếm dụng quá “thời gian” đến hết giò Hội
thảo.
c. Đánh giá sơ bộ: Có thể nói hầu hết các đại biểu dự Hội thảo đều nhận thấy đây là một
Đề án có quy mô lớn, được nghiên cứu rất bài bản, thể hiện tầm chiến lược và tính chủ
động trong việc ứng phó với biến đổi khí hậu nói chung và trong việc khắc phục với hiện
tượng nước biển dâng làm ngập mặn cho một vùng rộng lớn, từ TP.HCM và các vùng lân
cận lên đến Đồng Tháp Mười – là vấn đề đặc biệt nhức nhối với TP.HCM đã tốn không
biết bao nhiêu tiền của chống ngập lụt, nhưng dường như “càng chống càng ngập”.
Một số ý kiến trái chiều nêu trên có vẻ là biểu hiện của sự lung túng (của cả bộ phận
quan chức và các nhà khoa học) trong khả năng giải quyết rốt ráo vấn đề ngập lụt
TP.HCM gắn liền với “quyền lợi địa phương” với Đề án này mang tầm Quốc gia “ngoài
vòng cương tỏa”. Qua đó cho thấy giá trị to lớn của Đề án mà Hội thảo đã trình bầy.
Lưu ý: TS. Nguyễn Văn Túc và KS. Trần Văn Việt còn ở lại Sài Gòn đến hết Chủ nhật,
qua đó có các cuộc gặp gớ:
- Theo đề nghị của TS. Hoàng Ngọc Kỷ (người được cho là chiếm diễn đàn) thông qua
một người bạn của 2 bên (TS Vũ Đình Lưu) đã có cuộc gặp gỡ giữa TS Nguyễn Văn
Túc, KS. Trần Văn Việt, TS. Hoàng Ngọc Kỷ và TS Vũ Đình Lưu. Cuộc gặp đã diễn
ra rất thú vị, qua đó cách hành xử kém cỏi kia đã được vạch trần một cách tâm phục.
- Sau nữa, TS Túc và KS Việt còn gặp gỡ nhiều bạn bè là chuyên gia về các lĩnh vực
địa chất-nước và môi trường trong TP.HCM. Qua đó, làm sang tỏ một số vấn đề “tế
nhị” dẫn đến nhiều đại biể được mời, cũng rất quan tâm nhưng không tham dự.
II. ĐÁNH GIÁ TỔNG QUÁT NGUYÊN NHÂN DẪN ĐẾN THÀNH CÔNG CỦA
HỘI THẢO
Có thể khẳng định Hội thảo đã thành công tốt đẹp. Có lẽ đây là lần đầu tiên Đề án “Đề
biển Vũng Tàu – Gò Công” được trình bầy kết hợp với 6 Đề tài làm cơ sở khoa học cho
nó; được trình bầy rộng rãi trước các cử tọa là những nhà khoa học và chuyên gia hàng
đầu về đất – nước – môi trường và xã hội, lại được trình bầy ngay tại TP.HCM đại diện
cho ĐBSCL. Được như vậy không thể không kể đến:
1. Trước tiên, phải nói đến sự nhậy bén với thời cuộc của nguyên Thứ trưởng TS. Trần
Nhơn, trong việc phát hiện một Đề án rất quan trọng với Quốc gia và có nguy cơ bị
quên lãng; đồng thời rất nỗ lực liên kết và thúc đẩy các quá trình chuẩn bị nội dung
Hội thảo của các bên.
2. Tiếp đến, phải kế đến năng lực, uy tín và sự sáng tạo của TS. Nguyễn Văn Túc
trong việc thay đổi tít đề (từ Quy hoạch sang Dự án) và thêm đuôi (ứng phó với biến
đổi khí hậu vùng ĐBSCL), đã gây ấn tượng mạnh cho Hội thảo. Trong việc lên kịch

5
bản tổ chức Hội thảo và kết nối các bên liên quan (Liên hiệp Hội KHKT – Nhóm Tác
giả Đề án – Các CQ bảo trợ) và điều phối các công việc nhịp nhàng, hoàn hảo trong
điều kiện mọi thành phần chủ trì Hội thảo đều ở Hà Nội, lại phải tổ chức trong
TP.HCM.
3. Thứ nữa, là sự chuẩn bị Tài liệu rất công phu, đầy đủ và súc tích của GS.TS Đào
Xuân Học và các cộng sự; có sự phối hợp nhịp nhàng giữa Đề án chính Đê biển VT-
GC với 6 Đề tài làm cơ sở khoa học cho Đề án. Chính sự trình bầy trong Hội thảo
của GS Đào Xuân Học một cách tự tin, chủ động, khái quát mà khúc triết, nhưng rất
nhẹ nhàng, với tầm kiến thức sâu và rộng với các dữ liệu minh chứng đầy thuyết phục
làm nên sự thành công của Hội thảo.
4. Sau nữa, phải kể đến sự nhiệt tình vì việc chung không vụ lợi của hai CQ tài trợ
chính cho Hội thảo: Viện Địa chất –Nước & Môi trường do Viện trưởng Nguyễn Duy
Tuấn lãnh đạo và Cty CP Nước và Mội trường Hoàng Gia dưới sự lãnh đạo của
TGĐ Trần Quốc Hòa, phối hợp nhịp nhàng Bắc Nam đã làm nên thành công của Hội
thảo.

Tổng số điểm của bài viết là: 4 trong 1 đánh giá

Xếp hạng: 4 - 1 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Thống kê truy cập
myspace tracker
Total views: 103,888,219
Thăm dò ý kiến

Đánh giá của bạn về website?

Quảng cáo
Tin xem nhiều
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây